Kelime Öğrenme Yöntemleri

Yabancı dil seviye tespit sınavlarına hazırlanan, İngilizce düzeyini geliştirmek isteyen ya da sadece İngilizce dersinde başarılı olmak isteyen pek çok kişi nasıl daha fazla kelimeyi daha kısa ve daha kalıcı şekilde öğrenebileceğini bilememekte ve bunun için kulaktan dolma öğrendiği yöntemleri deneyerek istediği sonuca ulaşmaya çalışmakta ve nihayetinde çoğunlukla hedefine ulaşamamaktadır. Fakat şu unutulmamalıdır ki aslında herkesin kendine özgü bir öğrenme şekli vardır ve kişi ancak deneme yanılma yoluyla kendine en uygun yöntemi bulabilir ya da oluşturabilir.

Hazırladığım bu yazıda kelime öğrenme üzerine daha önce yapılan çalışmalar sonucu önerilen bazı kelime öğrenme yöntemlerini sizlerle paylaşmaya çalışacağım. Bu yöntemleri kullanarak veya onlardan faydalanarak kelime öğrenme alanında kendinize özgü yöntemlerinizle uzmanlaşabilirsiniz.

Bağlam İçinde Öğrenme:

Uzmanların en çok tercih ettiği ve önerdiği yöntemlerden biridir. Bu yöntemde kelimenin anlamı, içinde bulunduğu bağlamdan yararlanılarak çıkarılır. Burada amaç kelimenin tam karşılığını bulmaktan çok, ona anlam olarak paralel olan veya eş ya da yakın anlamlı ifadeleri çıkarabilmektir. Okuduğunuz metinde karşınıza çıkan bilmediğiniz kelimenin anlamını öncesinde ve sonrasında geçen ifadelerden, bağlaçlardan vs. faydalanarak tahmin edip bulmaya çalışınız.

Kelime Parçalarından Anlam Öğrenme

Kelimelerin önünde ya da sonunda olan bazı ekler size kelimenin anlamını bulma konusunda yardımcı olur.  Örneğin: “happy” mutlu anlamında iken “unhappy” mutsuzdur. “-ly” eki sonuna geldiği kelimeyi zarf yaptığı için “happily” kelimesinin anlamı “mutlu bir şekilde” olur.

Tekrar Etme: 

Öğrendiğiniz bir kelimeyi çok kısa bir sürede unutuyorsanız, o kelimenin size faydası olmayacaktır. Bir araştırma bir kelimenin, kelime hazinesine oturması için belli aralıklarla 10 ila 20 arası tekrar gerektirdiğini göstermektedir. Bir kelime öğrendiğinizde önce onu okunuşu ve anlamıyla birkaç kez yineleyerek yüksek sesle söyleyin. Bu işitsel zekânızı harekete geçirecektir ve kelimenin kalıcılığı için bir başlangıç olacaktır. Daha sonraki tekrarlar için kelimenin geçtiği cümleleri tarayabilir,  kelime kartları kullanabilir ya da bir kelime listesi hazırlayıp belli aralıklarla bu listeyi gözden geçirerek öğrendiğiniz kelimelerin anlamını bilip bilmediğinizi kontrol edebilirsiniz.

İlişkilendirme

Yeni öğrendiğiniz kelimeyi mümkün olduğu kadar fazla sayıda daha önce öğrendiğiniz aynı anlamdaki kelimelerle eşleştirin.  Bu o kelimelerle öğrendiğiniz yeni kelime arasında bağ kurmanızı sağlayacaktır. Kelime listenizi bu yakın anlamlı kelimeleri ekleyerek de hazırlayabilirsiniz. Şimdi ilişkilendirme yöntemine bir örnek verelim. Yeni öğrendiğiniz kelime Gargantuan (çok geniş) olsun; bu kelimenin gigantic, huge, large gibi kelimelerle benzer bir anlamı vardır. Daha sonra öğrendiğiniz bu yeni kelimenin anlamını aklınızda tutmanızı kolaylaştıracak etkili bir cümle ya da ifade üretin.

  • small, medium, large, very large, gargantuan: yaptığınız bu sıralama bu kelimenin çok büyük bir ebat olduğunu göstermektedir.
  •  Gargantuan: Godzilla, the circus fat lady, the zit on your nose: gözünüze büyük gelen şeyler…
  •  Gargantuan creature was going to rip me apart and then eat me: büyük bir yaratık…

Görsel İmgesel Yöntem

Bu yöntemde kelimelerin anlamını temsil eden resim, karikatür gibi görsel materyaller hazırlanır. Özellikle görerek öğrenenler için aynı zamanda eğlenceli olabilecek bir öğrenme yöntemidir. Örneğin; “egregious”( son derece kötü) kelimesini okunuşunu da göz önüne alarak “Egg Reach Us” ifadesiyle kalıcı hale getirebiliriz. Şöyle ki: Topluluk önünde çok kötü bir hata yaptık ve bize yumurta fırlatmaya başladılar ve bir tane çürük yumurta bize ulaştı. (Çürük yumurta en kötüsü, çünkü kokusu da son derece kötüdür). Bu kelimeyi bu şekilde resmedebiliriz.

Bu yöntemler dışında istifadenize sunabileceğim birkaç nokta:

  • Okumak kelime öğrenmenin bir yoludur. Pek çok kişi sadece kitap, makale, paragraf vb. okuyarak kelime öğrenmelerinin kolaylaştığını ve azımsanmayacak oranda kelime öğrendiklerini ifade etmektedir. İçinde öğrenmeniz gereken kelimelerin geçtiği bolca metin bulup okumaya çalışınız. Okurken karşınıza çıkan kelimeleri not alıp anlamlarını çıkarınız ve kelimeleri öğrenene kadar bu kelimeler karşınıza her çıktığında aynı işlemi tekrarlayınız.
  • Mutlaka bilmediğiniz bir kelimenin anlamını sözlükten öğrenip not alınız ve daha önce de belirtildiği gibi belli aralıklarla kelimenin anlamını bilip bilmediğinizi kontrol ediniz.
  • Bazı bireyler yazarak daha kolay öğrendiklerini ifade etmektedir. Kelimeyi anlamıyla birlikte öğrendiğinizi düşünene kadar tekrarla yazınız. Yazarken aynı zamanda sesli olarak söylemeniz hem görsel ve işitsel olarak öğrenmenize yardımcı olacaktır.
  • Kelime öğrenmeyi bir bilmece ya da oyun gibi görüp bu işten zevk almaya çalışınız.
  • Kelime testleri ve bulmacaları çözerek bilginizi ölçünüz.

Son olarak tekrar hatırlatmakta fayda görüyorum. Her ne kadar bu yöntemler araştırmalar sonucu bizlere sunulsa da her birey kendine özgü bir öğrenme şekline sahiptir. Bu yüzden burada verilen bilgiler aslında sizin kendi yönteminizi keşfetmenize yardımcı olabilmek amacıyla tarafımdan derlenip yazılmıştır.

Bu yazının kendinize uygun yöntemi belirlemede size ışık tutması temennisiyle…

Gönül Hoca
İngilizce Öğretmeni

This entry was posted in Yabancı Dil Öğretimi. Bookmark the permalink.

One Response to Kelime Öğrenme Yöntemleri

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>